Wal-dhabdeen Hidha Haaromsaa hatattamaan furamaa jira jedhan Tiraamp.
OFM:Adoolessa.15/2025-Pireezidaantiin Ameerikaa Doonaaldi Tiraampi wal dhabdeen hidha Haaromsaa Itiyoophiyaa fi Masrii jidduu ture hatattamaan akka hiikamaa jiru dubbatan.
”Akkan yaadutti osoon ani lammii Masrii tahe bishaan laga Naayiil keessaa dhabuu hin barbaadu. Kanaaf dhimma kana irratti hojjetaa jirra” jedhan.
Waayit Haawus keessatti wal gahii Barreessaa NATO, Maarki Ruutee waliin taasisan irratti waa’ee hidha Haaromsaa Itiyoophiyaan xummura irra dhaqabsiifte kanaa dubbatan.
”Hidhichi bishaan gara Masrii deemuu fi Masriin %97 irratti hirkattu jalaa cufa,” jedhan Tiraampi.
Itiyoophiyaan hidha uummata isheef ibsaa kennuuf hojjechaa jirtu kanaan hamma bishaanii Suudaanii fi Masriif gadhiistu akka hin hir’isne irra deddeebiin himaa turte.
Masiriin erga hidhi kun jalqabee Itiyoophiyaan akka hin hojjenneef mormaa turte.
Garuu biyyattiin %97 bishaan laga Naayil irratti haa hirkattu malee bishaanicha %85 kan gumaachitu ammoo Itiyoophiyaadha.
Hidha kana Itiyoophiyaan baasii fi ogeessota mataa isiin hojjechuu jalqabde. Ummanni biyyattiis erga hidhicha jalqabee hanga har’aatti biyya keessaa fi alaan buusii buusaa jira.
Tiraampi garuu akkas jedhan. ”Ameerikaatu baasii isaa gargaare. Osoo hidhicha ijaaruu hin jalqabiin maaliif akka wal dhabdee amma uumame kana akka hin hin furre hin barre. Garuu laga Naayil keessa bishaan yeroo yaa’u ykn jiraatu namatti tola,” jedhan.
Hanga Tiraampi dubbii kana dubbatanitti qaamni biraa hidha kana irratti baasiidhaan gargaaruu dhagahamee hin beeku.
Lagni Naayil ”madda galii fi jireenyaati. Sana irraa fudhachuun baay’ee gaarii miti. Garuu hatattamaan furaa jirra” jedhan Tiraampi.
Ijaarsi Hidha Haaromsaa bara 2011 jalqabe. Ijaarsi hidhichaa Itiyoophiyaa, Suudaanii fi Masirii gidduutti atakaaroo guddaa kaaseera.
Ameerikaa fi Gamtaa Afrikaa biyyoota kanneen walitti fiduun waliigalteerra akka gahan yaalaa turan.
Itiyoophiyaan kana dura Ameerikaan Masiriif loogdi jechuun komattee jaarsummaa Ameerikaan jalqabdee turte dhiistee baate.
Ergasii Gamtaa Afrikaa jalattai marii bal’aan gaggeeffamaa turus osoo waliigaltee dhumaarra hin gahin hafaniiru.
MM Itiyoophiyaa Dr Abiyyi Ahimedii fi pireezidaantii Masirii Abdul fattaa al-Siisii Kaayirootti wal arguun mari’ataa turan.
Itiyoophiyaan hidha bishaaniin guutte xummuruun Fulbaana dhufu eebbisiisuuf akka jettu ibsiteetti.
Sirna eebbichaa irratti akka argamaniif afeerraa Itiyoophiyaan taasifteef ministirri bishaanii Masrii akka hin fudhanne miidiyaaleen biyyattii gabaasanaiiru.